Nieuws

Veel veehouders krijgen er helaas wel eens mee te maken; een koe met een ontstoken klauw die ondanks behandeling niet opknapt zodat alleen de optie van afvoer of euthanasie over lijkt te blijven. Wanneer koeien nog een gezonde klauw hebben bestaat er een laatste optie: een klauwamputatie.

Er zijn twee methodes: het klassieke zagen of de vrij nieuwe chirurgische methode waarmee we de afgelopen 5 jaar positieve ervaringen hebben opgedaan. Het klassieke zagen is de enige optie voor een voet waarbij ook de tussenklauw is ontstoken. Wanneer alleen de klauw afwijkend is, zoals bij een teenpuntnecrose, kan de klauw ook chirurgisch worden aangepakt.

De eerste stappen zijn gelijk aan het zagen: verdoven, schoonmaken en amputeren. Vervolgens wordt een huidflapje gemaakt (zie foto) waardoor de top van het hoger gelegen kootbeen ook wordt afgezaagd. Dit geeft voldoenderuimte om de wond vervolgens te sluiten met hechtingen. Het herstel gaat hierdoor veel vlugger omdat de wond direct gesloten is.

Wanneer een koe klaarstaat met haar poot in een klauwzak biotex duurt het vervolg van de ingreep zo’n 45 minuten.

Wanneer de ingreep is geslaagd kan een dier nog heel wat lactaties maken.

Bijkomend voordeel: een tussenklauwontsteking zal ze niet meer krijgen;)

We herinneren ons allemaal het gedoe met blauwtong in 2023 en 2024 dat leidde tot sterfte bij volwassen melkvee (donkerblauwe lijn) en in 2024 ook bij nuchtere kalveren (grijze lijn). Doordat de moeders van deze kalveren vaak te vroeg kalfden kwamen ze na het ziekteproces meestal alsnog niet op productie.

Eerder berichtten we dat we duidelijk zagen dat de bedrijven die direct hun dieren met Bultavo hadden laten vaccineren nauwelijks ziekteverschijnselen hebben gezien. Op de meeste bedrijven waar niet gevaccineerd is of waar te laat is begonnen met vaccineren was de schade aanzienlijk. Ook bedrijven die juist vroegtijdig bescherming wilden en hebben laten vaccineren met Syvazul zagen helaas teveel ziekteverschijnselen. Deze waarnemingen worden bevestigd door onderzoek uit Duitsland.Dr. Bernd Hoffmann van het 'Nationalen Referenzlabor für Blauzungenkrankheit  Deutschland' heeft de antistoffen-niveaus van gevaccineerde dieren vergeleken. Zijn conclusies:

• 2x vaccineren met Bultavo geeft effectieve antistoffen voor meerdere maanden
• Alleen de dieren die tenminste eenmaal Bultavo hebben gekregen lieten effectieve titers zien, de andere entstoffen bleken inferieur.

Hieruit volgt het vaccinatie-advies voor 2025
In de tabel staat links de situatie van 2024 en rechts het advies van 2025.
De basisvaccinatie bestaat uit 2 vaccinaties met 3 weken tussentijd.
Zorg dat het de laatste vaccinatie uiterlijk eind april wordt gegeven (vóór de knut vliegt).

Enkele bijkomende overwegingen

• lijken in 2024 bijna alle dieren ziek te zijn geweest? Dan is 1x hervaccineren voldoende om de immuniteit weer te boosteren. Twijfel je hoeveel dieren in de koppel ziek zijn geweest? GD heeft een tankmelkonderzoek waarmee wordt aangegeven of er veel, gemiddeld of weinig antistoffen in de tank zitten. Onthoud: er zijn altijd dieren in een koppel die toch nog geen blauwtongbesmetting hebben doorgemaakt.
• het advies van de farmaceut is om in 2025 2x met Bultavo te vaccineren na Syvazul in 2024. Het onderzoek van Hoffmann laat zien dat Syvazul geboosterd kan worden met Bultavo maar onzeker is of het tussenliggende tijdvak nu niet te groot is geworden voor een effectieve boostering.

De ziekte van mortellaro is op bijna ieder melkveebedrijf aanwezig en moet meestal actief worden bestreden om de klauwgezondheid op orde te houden.
Wanneer daarvoor voetbaden worden ingezet wordt meestal formaline gebruikt.
De nadelen zijn iedereen bekend:

• Gezondheidsschade van de veehouder, zeker wanneer het voetenbad naast de melkput ligt
• Pijnlijke reacties wanneer dieren met open (mortellaro-)wonden door het voetbad lopen.

De alternatieve producten zijn vaak duur (koper- en zinkchelaten) of verboden (kopersulfaat).

Een alternatief product dat al meer dan een decennium wordt gebruikt in Amerika is nu ook in Nederland op de markt gekomen: Dragonhyde dust.
Enkele eigenschappen:

• werking tegen mortellaro is beter dan formaline (Cornell University in 2010)
• niet pijnlijk
• veiligheid: irriterend bij aanraking maar verdampt niet zoals formaline
• kosten gelijk aan kopersulfaat

Een leuke extra eigenschap is de kleur die helpt om het voetbad met de juiste frequentie uit te voeren. Na een kleine week verdwijnt de kleur en is het weer tijd voor het volgende voetenbad

Recent is het antibioticum ‘Lexylan’ op de markt gekomen dat geen wachttijd heeft voor de melk. Veel mensen zullen terugdenken aan ‘Excenel’ dat vroeger ook een populair medicijn was omdat het ‘0 dagen wachttijd voor de melk’ had. Toch is er een groot verschil in werkingsbreedte. Hoewel Lexylan een tweede keuze antibioticum is zal de werking niet veel breder zijn dan Procapen. Voor de meeste ontstekingen zal dit effectief zijn maar voor ontstekingsprocessen waar mest bij betrokken is kan beter een ander antibioticum worden ingezet.

Omdat er nu een veelvoud aan ‘witte penicillinen’ voorhanden is hebben we de verschillende middelen qua werkingsbreedte op rij gezet in onderstaande tabel. Ook zijn de kosten voor melkderving uitgezet bij een behandeling van 5 dagen en een gemiddelde melkproductie van 25 liter per dag.

Bij een zieke koe die weinig melk geeft is Procapen altijd nog de goedkoopste behandeling. Een hoogproductieve koe waar bijvoorbeeld een ‘dikke hak’ ontwikkelt die anders (te) laat zou worden behandeld, kan op voorschrift van een dierenarts wel in aanmerking komen voor Lexylan wanneer waarschijnlijk is dat Procapen niet werkzaam zal zijn.

Tijdens de boerenavond is onderstaande benchmark gepubliceerd op basis van melkveebedrijven verbonden aan DCO. De verticale lijn is de opgetelde sterfte van doodgeboren kalfjes + sterfte na de geboorte .

Het doel van deze benchmark is om inzichtelijk te maken welke doelstellingen realistisch zijn. Links in de figuur bevinden zich namelijk melkveehouderijen met een bedrijfsomvang die varieert van groot tot klein. Zo’n goed resultaat is dus te behalen onder verschillende omstandigheden.

Benieuwd welk nummer u bent in de figuur? Vraag uw dierenarts er naar!

We hebben geïnvesteerd in een volautomatische unit die binnen 24 uur de uitslag van een melkmonster direct digitaal verzendt. De unit kan de 7 meest voorkomende mastitisverwekkers herkennen en deze selectie wordt in het komende jaar nog uitgebreid. Daarnaast wordt automatisch ook een antibiogram afgegeven zodat binnen dezelfde 24 uur ook al duidelijk is tegen welke antibiotica de kiem gevoelig is. Verder lukt het om binnen een monster twee verschillende kiemen te herkennen maar een vervuild mengmonster uitpluizen lukt natuurlijk niet. De prijs komt overeen met de kosten voor de vroegere vetorapid test.

Over verbanden tussen transitie en vruchtbaarheid is al veel bekend. Dat dikke koeien gevoeliger zijn voor folliculaire cystes en daardoor later drachtig worden, nog meer in conditie toenemen etc., wordt op stal ook herkend.  

Recent kwamen we tijdens een nascholing nog een interessant inzicht tegen. In die studie werden de koeien verdeeld op basis van conditieverlies na afkalven. De koeien die meer dan 0,5 punt afvielen staan links in onderstaande figuur. De dieren werden geïnsemineerd op basis van een hormoonprogramma (blauwe balken) of natuurlijke tocht (rode balken).